Kutudan nöbetçi eczaneleri görmek istediğiniz ilçeyi seçiniz.
IPSALAIPSALA

Gelişmiş Arama

İpsalalı Ebul'l-Hayr'ın 15. asırda yazdığı Mevlid-i Şerif

Türkiye'de en fazla okunan Mevlid Süleyman Çelebi'ninki olsa da, aslında 65 civarında Mevlid-i Şerif var. Hz. Peygamber'in hayatının mesnevi tarzında yazılmasından oluşan bu mevlidlerden biri de İpsalalı Ebu'l-Hayr'ın 15. yüzyılda yazılmış Mevlidi.
Mevlid ve Mevlid okuma geleneği kadim bir medeniyet mirasından bize kalan en önemli emarelerden biridir. İlk yazılış tarihi her ne kadar 15. yüzyıla tekabül etse de bugün camilerde, evlerde, kandil, doğum, ölüm gibi vesilelerle okunarak büyük bir geleneği yaşatmaktadır Mevlid.
 
Bugüne kadar gerek dili, okunuşu ve daha birçok özelliği ile farklılık arzeden meclislerde okunan Süleyman Çelebi'nin Mevlid'i (Vesiletü'n-Necat) gölgesinde kalmış pekçok mevlid gibi, unutulmaya yüz tutmuş İpsalalı Ebu'l Hayr'ın Mevlid'i, Dr. Ahmet Günşen'in titiz çalışması sonucunda yayınlandı. Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Yayınları'ndan çıkan eser, metin çevirim yazısı, metin incelemesi, metnin dil açısından, gramatikal açıdan çözümlemesini ve İpsalalı Ebu'l Hayr'a dair bilgileri içeriyor.
 
Türk edebiyatında mesnevi tarzı yazılan ve konusunu Hz. Muhammed (s.a.v.) Efendimiz'in doğumunu esas alan Mevlid, 15. yüzyılda döneminin bu çığırı açan en güçlü şairi Süleyman Çelebi ile kalmamış, bu sahada altmış beş civarında Mevlid, çeşitli şairlerimiz tarafından kaleme alınmıştır. Yazar ve akademisyen Dr. Ahmet Günşen kitabında tesbit ettiği altmış altı Mevlid yazarının isimlerini zikretmiştir.
 
Süleyman Çelebi'nin çağdaşı Günşen, içlerinden İpsalalı Ebu'l Hayr'ın Mevlidi'ni seçme gerekçesini, Süleyman Çelebi ile çağdaş bir şair tarafından yazılmış bir Mevlid olması, 15. yüzyılda yazılmış olmasına rağmen gerek Türkçe söz varlığı, gerekse dili, akıcı üslubuyla diğer Mevlid nüshalarından ayrılması ve kendilerinin de İpsalalı olması hasebiyle, bir nevi doğup büyüdüğü topraklara ahde vefa borcunu ödeme düşüncesi olduğunu ifade ediyor.
 
Hayatı hakkında malumata ulaşılamayan Ebu'l Hayr yine Mevlidi'nde geçen beyitlerden tanıtılmaya çalışılmış. Bugün için, birisi taşbaskı olan dokuz nüshadan yedisine ulaşılan Mevlid kitabını Ebu'l Hayr'ın yazdığını şu beyitten anlıyoruz: "Ya ilahi rahmet eylegil ana / Kim Ebu'l Hayrı dua ile ana". Her ne kadar bugün bazı cephelerden zayıflatılmaya çalışılsa da Mevlid okunması ve okutulmasına dair Ebu'l Hayr beyitlerde şunu söyler: "Hem dahi hakka itaat idelüm / Mevlid okutmağı adet idelüm", "Yılda bir kez mevlidi eylediler / Ni'met-ile halkı hoş toyladılar."
 
Rahmete sebep Mevlid'e izzet Ebu'l Hayr "Sebeb-i Te'lif" bölümünde özetle "Bir kişi Mevlid'e saygı gösterirse, Allah ona hesapsız rahmet kılacağından, kendisinin de Allah'ın rahmetine sebep olması için Mevlid'e izzet kılmayı dilediğini, mum ışığına koşan pervaneler gibi Hz. Peygamber sevgisi ile yanan aşıkların sohbetine ışık olmak, onların okuyup dinlemeleri ve kendilerinden geçmeleri için bir 'Mevlid' kitabı yazmayı arzuladığını; buna muvaffak olursa, eserinin kendisinden güzel bir yadigar olarak kalacağını ve okuyan Peygamber âşıklarının kendisini de bu vesileyle anacaklarını" belirtir.
 
Okunduğu zaman yer yer Süleyman Çelebi'nin Mevlid'ini hatırlatan tadlar bulacağınız Ebu'l Hayr'ın Mevlidi Dr. Günşen'in de ifadesiyle te'lif bir eserdir ve birçok nüshasının bulunması da, onun sevilerek okunduğunu, yani bu sahada başarılı olduğunu gösteriyor. Türk kültürüne önemli katkılar sağlayacak bu eser, Ebu'l Hayr'ın da ruhunu şad edecektir.
 
KAMİL BÜYÜKER
İpsala Belediyesi | www.ipsala.bel.tr | 2009 | Mydesign